Ademzicht · Hematologie

Leven met
ITP begint met begrijpen.

ITP staat voor immuungemedieerde trombocytopenie. Het is een aandoening waarbij het afweersysteem bloedplaatjes sneller kan afbreken en waarbij ook de aanmaak van bloedplaatjes beïnvloed kan worden.

Op deze pagina vind je uitgebreide informatie over ITP: van oorzaken en symptomen tot diagnose, behandeling, medicijnen, kinderen, zwangerschap en het dagelijks leven met ITP.

Immuunsysteem ITP is een immuungemedieerde aandoening.
Bloedplaatjes Een tekort kan de kans op bloedingen verhogen.
Individueel verloop Niet iedereen heeft dezelfde klachten.
Behandeling De aanpak wordt afgestemd op de persoon.
01 · De basis

Wat is ITP?

ITP is de afkorting van immuungemedieerde trombocytopenie. Het is een aandoening waarbij het afweersysteem betrokken is bij een laag aantal bloedplaatjes.

Een aandoening van het immuunsysteem

Bij ITP reageert het afweersysteem tegen lichaamseigen bloedplaatjes. Hierdoor kunnen bloedplaatjes sneller uit de bloedbaan worden verwijderd.

Daarnaast kan ook de productie van nieuwe bloedplaatjes in het beenmerg worden beïnvloed.

Waarom zijn bloedplaatjes belangrijk?

Bloedplaatjes helpen het lichaam om beschadigingen aan bloedvaten snel af te sluiten.

Bij een sterk verlaagd aantal bloedplaatjes kunnen bloedingen gemakkelijker ontstaan of langer aanhouden.

ITP ziet er niet bij iedereen hetzelfde uit

De ene persoon heeft nauwelijks klachten, terwijl iemand anders duidelijke huid- of slijmvliesbloedingen heeft. Ook het aantal bloedplaatjes kan sterk wisselen. Daarom wordt behandeling niet uitsluitend bepaald door één laboratoriumwaarde.

02 · Bloedstolling

Bloedplaatjes en bloedstolling

Bloedplaatjes, ook wel trombocyten genoemd, spelen een belangrijke rol bij de eerste fase van de bloedstolling.

Wat doen bloedplaatjes?

  • Ze reageren op beschadigde bloedvaten.
  • Ze hechten zich aan de beschadigde plek.
  • Ze trekken andere bloedplaatjes aan.
  • Ze vormen samen een eerste bloedplaatjesprop.
  • Daarna werkt het verdere stollingssysteem mee.

Te weinig bloedplaatjes

Bij een laag aantal bloedplaatjes kan het lichaam kleine bloedingen minder snel stoppen.

Huid en slijmvliezen

Daarom kunnen puntbloedinkjes, blauwe plekken, neusbloedingen en bloedend tandvlees ontstaan.

Niet alleen het getal

De behandeling wordt afgestemd op het totale bloedingsrisico, niet alleen op de laboratoriumwaarde.

Belangrijk: een laag aantal bloedplaatjes betekent niet automatisch dat iemand ernstig ziek is of onmiddellijk behandeling nodig heeft. De totale klinische situatie is belangrijk.
03 · Waarden

Bloedplaatjeswaarden begrijpen

Uitslagen staan vol getallen. Hier lees je wat ze ongeveer betekenen — en waarom een getal nooit het hele verhaal is.

Een normale waarde

Bij volwassenen ligt het aantal bloedplaatjes meestal ergens tussen ongeveer 150 en 400 × 10⁹ per liter. In een uitslag staat dat soms als 150.000 tot 400.000 per microliter.

Laboratoria kunnen kleine verschillen in referentiewaarden hanteren.

Wanneer spreekt men van te weinig?

Van trombocytopenie wordt gesproken wanneer de waarde onder de ondergrens van normaal ligt. Bij ITP wordt in richtlijnen vaak een waarde onder 100 × 10⁹/l als uitgangspunt gebruikt.

Een lagere waarde betekent niet automatisch klachten.

Klachten en getallen

Blauwe plekken en kleine huidbloedinkjes komen vaker voor naarmate de waarde lager is. Ernstige spontane bloedingen worden vooral gezien bij zeer lage waarden.

Toch verschilt dit sterk per persoon.

Waarom schommelt de uitslag?

  • Infecties, stress en ontstekingen kunnen de waarde beïnvloeden.
  • Medicijnen kunnen een rol spelen.
  • Bij vrouwen kan de menstruatiecyclus invloed hebben op het beeld.
  • Verschillende laboratoria en apparaten meten niet exact hetzelfde.
  • Eén losse meting zegt minder dan de lijn over meerdere metingen.

Een vals lage uitslag

Soms klonteren bloedplaatjes samen in het buisje met stollingsremmer dat voor bloedafname wordt gebruikt. Het apparaat telt ze dan niet goed en de uitslag lijkt lager dan hij is.

Dit heet pseudotrombocytopenie. Een controle in een ander type buisje of beoordeling van een bloeduitstrijkje kan dit duidelijk maken.

Let op: een getal is een hulpmiddel, geen diagnose op zich. Bloedingsneiging, klachten, leeftijd, andere aandoeningen en medicijngebruik wegen allemaal mee in wat een waarde voor jou betekent.
04 · Oorzaken

Waarom ontstaat ITP?

Soms is er een duidelijke samenhang met een andere aandoening, infectie of afweerstoornis. Soms wordt geen specifieke aanleiding gevonden.

01

Primaire ITP

Bij primaire ITP is er geen andere onderliggende aandoening die de trombocytopenie verklaart.

02

Secundaire ITP

Soms ontstaat immuungemedieerde trombocytopenie in samenhang met een andere aandoening of situatie.

03

Geen duidelijke oorzaak

Bij veel mensen kan geen specifieke aanleiding worden aangewezen. Dat betekent niet dat de klachten niet echt zijn.

Wat kan worden onderzocht?

  • medicijngebruik
  • infecties
  • andere auto-immuunziekten
  • lever- en miltproblemen
  • andere oorzaken van trombocytopenie
  • het verloop van bloedwaarden

Waarom is de oorzaak soms moeilijk te vinden?

Een laag aantal bloedplaatjes kan veel verschillende oorzaken hebben. Daarom is ITP in veel situaties een diagnose waarbij andere oorzaken zorgvuldig worden uitgesloten.

05 · Ziekteverloop

Nieuw, persisterend of chronisch

De duur van ITP wordt doorgaans in verschillende fasen beschreven.

Nieuw gediagnosticeerd

De eerste periode na de diagnose wordt aangeduid als nieuw gediagnosticeerde ITP.

Persisterende ITP

Wanneer de trombocytopenie langer aanhoudt maar nog geen twaalf maanden bestaat, wordt gesproken over persisterende ITP.

Chronische ITP

Wanneer ITP langer dan twaalf maanden aanhoudt, wordt deze doorgaans chronische ITP genoemd.

Chronisch betekent niet automatisch ernstig. Het beschrijft vooral hoe lang de trombocytopenie bestaat. De ernst van de klachten verschilt sterk per persoon.
06 · Symptomen

Welke klachten kan ITP geven?

De klachten hangen vooral samen met bloedingen. Sommige mensen hebben weinig of geen symptomen.

01

Petechiën

Kleine rode of paarsrode puntjes door kleine bloedinkjes onder de huid.

02

Blauwe plekken

Blauwe plekken kunnen gemakkelijker ontstaan of opvallend groot zijn.

03

Neusbloedingen

Neusbloedingen kunnen vaker optreden of moeilijker stoppen.

04

Bloedend tandvlees

Bloedend tandvlees kan spontaan of bijvoorbeeld bij poetsen optreden.

05

Hevige menstruatie

Menstruatiebloedverlies kan veel heviger of langduriger worden.

06

Bloed in urine

Zichtbaar bloed in de urine moet medisch worden beoordeeld.

07

Bloed in ontlasting

Bloedverlies via de ontlasting kan voorkomen en moet serieus worden genomen.

08

Vermoeidheid

Vermoeidheid komt voor, maar kan meerdere oorzaken hebben.

09

Geen klachten

ITP kan ook worden ontdekt tijdens bloedonderzoek zonder duidelijke bloedingsklachten.

Wanneer is medische hulp met spoed nodig?

Neem ernstige of ongebruikelijke bloedingen serieus.

  • Een bloeding die niet stopt ondanks langdurige druk.
  • Zeer hevig of ongebruikelijk bloedverlies.
  • Bloedbraken.
  • Grote hoeveelheden bloedverlies via de ontlasting.
  • Zwarte ontlasting.
  • Ernstige of plotselinge hoofdpijn.
  • Verwardheid, uitvalsverschijnselen of bewustzijnsverlies.
  • Een ernstig ongeval of hoofdtrauma.

Bij een acute ernstige situatie: bel 112 of neem contact op met de lokale spoedzorg.

07 · Diagnose

Hoe wordt ITP vastgesteld?

Er bestaat geen enkele test die op zichzelf bewijst dat iemand ITP heeft. De diagnose ontstaat uit het totale medische beeld.

1

Medische voorgeschiedenis

De arts bespreekt klachten, eerdere bloedwaarden, infecties, medicijngebruik, andere aandoeningen en bloedingen.

2

Lichamelijk onderzoek

Er wordt onder andere gekeken naar huidbloedingen, blauwe plekken, slijmvliezen, lymfeklieren en aanwijzingen voor andere oorzaken.

3

Bloedonderzoek

Een volledig bloedbeeld geeft informatie over bloedplaatjes en andere bloedcellen. Een bloeduitstrijkje kan aanvullende informatie geven.

4

Andere oorzaken uitsluiten

De arts kijkt bijvoorbeeld naar medicijnen, infecties, auto-immuunziekten en andere hematologische aandoeningen.

5

Aanvullend onderzoek indien nodig

Afhankelijk van leeftijd, klachten en bloedbeeld kan aanvullend onderzoek nodig zijn. Een beenmergonderzoek is bij een typisch ITP-beeld niet standaard voor iedereen noodzakelijk.

Waarom kan diagnose lastig zijn?

Trombocytopenie kan veel verschillende oorzaken hebben. Daarom kijkt de arts niet alleen naar het bloedplaatjesgetal, maar naar het volledige patroon en het verloop.

08 · Behandeling

Behandeling van ITP

Niet iedereen met ITP heeft dezelfde behandeling nodig. De keuze hangt onder andere af van bloedingen, bloedingsrisico, bloedwaarden, leeftijd, andere aandoeningen en persoonlijke voorkeuren.

Observeren

Afwachten en controleren

Bij weinig of geen bloedingsklachten kan zorgvuldig observeren een passende strategie zijn.

Eerste behandeling

Corticosteroïden

Corticosteroïden remmen de immuunreactie en vormen een belangrijke behandeloptie bij ITP.

Snelle respons

IVIG

Intraveneuze immunoglobulinen kunnen in bepaalde situaties worden gebruikt wanneer sneller herstel van bloedplaatjes gewenst is.

Tweedelijn

TPO-receptoragonisten

Deze middelen stimuleren de aanmaak van bloedplaatjes. Voorbeelden zijn eltrombopag en romiplostim.

Afweerbehandeling

Rituximab

Rituximab richt zich op B-cellen die betrokken zijn bij de immuunreactie.

Nieuwe opties

BTK-, SYK-remmers en MMF

Afhankelijk van de situatie kunnen nieuwere of aanvullende immuungerichte behandelingen worden overwogen.

Langetermijnoptie

Splenectomie

Bij geselecteerde patiënten kan verwijdering van de milt worden overwogen na onvoldoende effect of intolerantie van andere behandelingen.

Acute bloeding

Snelle behandeling

Bij ernstige bloedingen kan een snelle combinatie van behandelingen nodig zijn.

Samen beslissen

Persoonlijke behandeling

Kwaliteit van leven, bijwerkingen, werk, sport, reizen en persoonlijke voorkeuren kunnen allemaal meetellen.

Actuele richtlijn: de ASH-update van 2026 bevat nieuwe aanbevelingen voor volwassenen met primaire ITP. Deze aanbevelingen moeten individueel worden toegepast en gelden niet automatisch voor kinderen of secundaire ITP.
09 · Medicijnen

Medicijnen bij ITP

Een overzicht van belangrijke behandelgroepen. Dit is algemene informatie en geen persoonlijk voorschrift.

Behandeling Wat doet het? Aandachtspunten
Corticosteroïden Remmen de immuunreactie. Kunnen invloed hebben op slaap, stemming, bloedsuiker, bloeddruk, gewicht en infectiegevoeligheid.
IVIG Kan tijdelijk invloed hebben op de afbraak van bloedplaatjes. Wordt via een infuus gegeven en kan infusiereacties veroorzaken.
TPO-receptoragonisten Stimuleren de aanmaak van bloedplaatjes. Bloedplaatjes worden gevolgd en de behandeling wordt aangepast aan de respons.
Rituximab Vermindert B-cellen die betrokken zijn bij de afweer. Kan invloed hebben op infectierisico en vaccinatieplanning.
BTK-remmers Beïnvloeden signalering in immuuncellen. Een nieuwere behandelcategorie waarvan toepassing en beschikbaarheid per situatie verschillen.
SYK-remmers Beïnvloeden een signaalroute in immuuncellen. Worden bij geselecteerde patiënten overwogen.
MMF Onderdrukt bepaalde onderdelen van het immuunsysteem. Gebruik en controles worden individueel bepaald.

Verander medicatie nooit zelfstandig

Stop niet zelfstandig met corticosteroïden, antistollingsmiddelen of andere voorgeschreven medicijnen. Bespreek veranderingen altijd met je arts of hematoloog.

10 · Afweer

Vaccinaties, infecties en ingrepen

Behandelingen bij ITP kunnen invloed hebben op de afweer. Ook rondom operaties en de tandarts is vooraf overleg belangrijk.

Afweer en behandeling

Verschillende ITP-behandelingen beïnvloeden het afweersysteem. Corticosteroïden, rituximab en andere afweerremmende middelen kunnen de kans op infecties vergroten.

Dat betekent niet dat je moet stoppen met leven zoals je gewend bent, maar wel dat koorts en aanhoudende klachten serieus genomen worden.

Vaccinaties en timing

De planning van vaccinaties wordt vaak afgestemd op de behandeling. Bepaalde vaccinaties werken minder goed of worden anders ingepland tijdens of na afweerremmende therapie.

Bespreek vaccinaties daarom vooraf met je arts, zeker wanneer een behandeling met rituximab of een miltverwijdering wordt overwogen.

Na een miltverwijdering

De milt speelt een rol in de afweer tegen bepaalde bacteriën. Na verwijdering blijft er levenslang een verhoogd infectierisico bestaan.

Daarom worden vooraf vaccinaties gepland, worden vaak extra afspraken gemaakt over koorts en antibiotica, en is het verstandig dit vast te leggen in je medische gegevens.

Operaties en tandheelkundige ingrepen

  • Meld altijd vooraf dat je ITP hebt.
  • Vaak wordt kort voor een ingreep het aantal bloedplaatjes gecontroleerd.
  • Soms wordt de waarde vóór een ingreep tijdelijk verhoogd met medicatie.
  • Ook bij kleine ingrepen, zoals het trekken van een tand, is overleg tussen tandarts en behandelaar zinvol.
  • Vraag na wat je moet doen als een wond na afloop blijft nabloeden.

Medicijnen zonder recept

Sommige vrij verkrijgbare pijnstillers en ontstekingsremmers, zoals middelen uit de NSAID-groep en acetylsalicylzuur, remmen de werking van bloedplaatjes. Bij ITP kan dat de bloedingsneiging vergroten. Vraag bij twijfel altijd advies aan je arts of apotheker voordat je iets gebruikt, ook bij supplementen en kruidenpreparaten.

11 · Risico

Bloedingsrisico én trombose

Bij ITP gaat de aandacht vaak naar bloedingen. Toch is het risico op stolsels niet verdwenen.

Minder bloedplaatjes betekent niet nul risico op stolsels

Veel mensen denken dat een tekort aan bloedplaatjes automatisch beschermt tegen trombose. Dat is niet zo.

Mensen met ITP kunnen net als anderen trombose of longembolie krijgen, en bij sommige behandelingen en situaties is daar extra aandacht voor.

Wanneer is er extra aandacht voor

  • Bij behandelingen die de aanmaak van bloedplaatjes sterk stimuleren.
  • Na een miltverwijdering.
  • Bij langdurige bedrust, gips, een operatie of een lange reis.
  • Bij andere risicofactoren zoals roken, overgewicht, hormoongebruik of een eerdere trombose.

Signalen die passen bij trombose

  • Een gezwollen, warm, pijnlijk been of arm.
  • Plotselinge kortademigheid.
  • Pijn op de borst die verergert bij ademhalen.
  • Plotselinge uitval, spraakproblemen of een hangende mondhoek.

Neem bij deze klachten direct contact op met een arts of de spoedzorg.

Antistolling bij ITP

Soms is antistolling nodig, bijvoorbeeld bij boezemfibrilleren of na een trombose. Dat kan ook bij ITP, maar vraagt een zorgvuldige afweging tussen bloedingsrisico en stollingsrisico.

Die afweging maakt je arts samen met jou, vaak in overleg tussen hematoloog en andere behandelaars. Stop nooit zelfstandig met antistolling.

12 · Kinderen

ITP bij kinderen

ITP bij kinderen heeft een eigen natuurlijk verloop en vraagt om een leeftijdsgerichte aanpak.

Vaak ander verloop

Bij kinderen kan ITP spontaan herstellen. Daarom wordt niet alleen naar het aantal bloedplaatjes gekeken, maar vooral naar de ernst van de bloedingen.

Niet automatisch behandelen

Bij weinig klachten kan observeren en controleren een belangrijke strategie zijn.

School en spelen

Ouders, kind, school en behandelteam kunnen samen bespreken welke activiteiten passend zijn.

Angst en onzekerheid

Een kind kan bang worden voor bloedingen of controles. Heldere uitleg op het niveau van het kind kan helpen.

Belangrijk: informatie voor volwassen ITP kan niet zonder meer worden gebruikt voor een kind. Behandeling bij kinderen moet altijd individueel worden afgestemd.
13 · Zwangerschap

ITP en zwangerschap

Zwangerschap met ITP is vaak mogelijk, maar vraagt om goede afstemming tussen hematoloog en obstetrisch team.

Voor de zwangerschap

Bespreek een zwangerschapswens vooraf met het behandelteam, vooral wanneer je medicijnen gebruikt.

Tijdens de zwangerschap

Bloedplaatjes en bloedingsklachten worden gevolgd en de behandeling wordt aangepast aan de individuele situatie.

Rond de bevalling

Vooraf kan een plan worden gemaakt voor bevalling, eventuele ingrepen en pijnbestrijding.

Medicijnen tijdens zwangerschap

Niet ieder ITP-medicijn is geschikt tijdens zwangerschap of borstvoeding. Bespreek daarom alle medicijnen met je behandelteam.

14 · Dagelijks leven

Leven met ITP

ITP kan invloed hebben op veel meer dan alleen de bloedwaarde.

Werk

Bij lichamelijk of risicovol werk kan overleg nodig zijn over veiligheid en belastbaarheid.

Sport

Bewegen kan belangrijk blijven. Het type sport en het risico op botsingen of hoofdletsel zijn relevant.

Reizen

Neem voldoende medicatie mee en zorg dat medische informatie beschikbaar is.

Tandarts

Meld ITP vooraf. Bij bepaalde ingrepen kan overleg met de hematoloog nodig zijn.

Menstruatie

Hevig menstruatieverlies kan een belangrijk probleem zijn. Bespreek dit met je arts.

Relaties

Angst voor bloedingen kan invloed hebben op intimiteit en relaties. Open communicatie kan helpen.

Mentale gezondheid

Onzekerheid over bloedwaarden en bloedingen kan psychisch zwaar zijn. Zoek hulp wanneer angst of somberheid blijft aanhouden.

Medicijnen zonder recept

Bespreek pijnstillers en supplementen met arts of apotheker, omdat sommige middelen invloed kunnen hebben op bloedingen.

Medische informatie

Een overzicht van diagnose, medicatie en contactgegevens van je behandelteam kan praktisch zijn.

15 · Energie

Omgaan met vermoeidheid

Vermoeidheid is een van de meest genoemde en minst zichtbare klachten bij ITP.

Vermoeidheid is echt

Veel mensen met ITP herkennen een vermoeidheid die niet weggaat na slapen. Het is een van de klachten die het dagelijks leven het meest kan beïnvloeden, ook wanneer de bloedwaarden redelijk zijn.

Waar kan het vandaan komen

  • De aandoening en de reactie van het afweersysteem zelf.
  • Bloedarmoede door bloedverlies.
  • Bijwerkingen van medicijnen.
  • Slecht slapen, spanning en voortdurende onzekerheid.
  • Tekorten, bijvoorbeeld ijzer of vitamines.

Laat behandelbare oorzaken uitsluiten

Bespreek aanhoudende vermoeidheid met je arts. Soms is er een oorzaak die aangepakt kan worden, zoals bloedarmoede, een schildklierprobleem of een tekort.

Wat mensen vaak helpt

  • Energie verdelen over de dag in plaats van alles op één moment.
  • Een vast dag- en slaapritme aanhouden.
  • Rustig en regelmatig bewegen, ook op mindere dagen.
  • Rustmomenten inplannen vóór je ze nodig hebt.
  • Grote taken opdelen in kleinere stukken.

Werk en omgeving

Vermoeidheid is voor anderen niet zichtbaar. Dat maakt uitleggen lastig, zeker op werk of school.

Een gesprek met een bedrijfsarts, mentor of leidinggevende over werktijden, pauzes of taken kan helpen. Ook lotgenotencontact wordt door veel mensen als steunend ervaren.

16 · Voeding

Voeding en ITP

Er bestaat geen bewezen speciaal dieet dat ITP zelfstandig geneest.

Wat is belangrijk?

  • Gevarieerd eten.
  • Voldoende eiwitten en vezels.
  • Aandacht voor ijzer bij veel bloedverlies.
  • Voldoende drinken.
  • Tekorten laten onderzoeken wanneer daar aanleiding voor is.

Wees voorzichtig met wondermiddelen

Op internet worden kruiden, supplementen en speciale diëten aangeboden als behandeling voor ITP.

Voor veel van deze claims bestaat geen betrouwbaar bewijs. Sommige supplementen kunnen bovendien invloed hebben op bloedingen of medicijnen.

17 · Bewegen

Sporten met ITP

ITP betekent niet automatisch dat je niet kunt sporten.

Bewegen

Wandelen, fietsen en andere vormen van bewegen kunnen onderdeel zijn van een gezonde leefstijl.

Contactsport

Bij sporten met veel lichamelijk contact of risico op hoofdletsel is extra overleg belangrijk.

Nieuwe bloedingen

Stop bij opvallende nieuwe bloedingen of andere alarmsymptomen en vraag medisch advies.

18 · Gesprek

Je afspraak voorbereiden

Een consult is zo voorbij. Met een lijstje vragen haal je er meer uit en vergeet je minder.

Vragen over je situatie

  • Wat is op dit moment mijn bloedplaatjeswaarde en hoe verloopt de lijn?
  • Gaat het om nieuw gediagnosticeerde, persisterende of chronische ITP?
  • Is er onderzoek gedaan naar een onderliggende oorzaak?
  • Hoe vaak wordt mijn bloed gecontroleerd?

Vragen over behandeling

  • Waarom wordt nu wel of juist niet behandeld?
  • Welke opties zijn er en wat zijn de voor- en nadelen?
  • Welke bijwerkingen zijn het meest waarschijnlijk?
  • Hoe lang duurt het voordat een behandeling effect heeft?
  • Wat gebeurt er als deze behandeling niet werkt?

Vragen over het dagelijks leven

  • Wat kan ik doen bij een bloedneus of een wond die blijft bloeden?
  • Welke sporten en activiteiten zijn in mijn situatie verstandig?
  • Waar moet ik op letten bij reizen, tandarts of een ingreep?
  • Welke pijnstillers mag ik gebruiken?
  • Wat betekent dit voor mijn werk of school?

Vragen over contact

  • Bij welke klachten moet ik direct bellen?
  • Wie kan ik bereiken buiten kantooruren?
  • Bij wie kan ik terecht met vragen tussen afspraken door?
  • Kan ik mijn uitslagen zelf inzien?

Praktische tips voor de afspraak

Schrijf je vragen van tevoren op en zet de belangrijkste bovenaan. Neem iemand mee die meeluistert, of vraag of je het gesprek mag opnemen. Houd een eenvoudig overzicht bij van je waarden, klachten en medicijnen. Vraag aan het eind kort samen te vatten wat er is afgesproken en wat de volgende stap is.

19 · Richtlijnen

Wat zeggen de recente richtlijnen?

De behandeling van ITP ontwikkelt zich. De ASH-update uit 2026 legt onder andere nadruk op duurzame controle, het beperken van corticosteroïdtoxiciteit en gezamenlijke besluitvorming.

Volwassenen met primaire ITP

De ASH-update uit 2026 bevat nieuwe aanbevelingen voor volwassen patiënten met primaire ITP die behandeling nodig hebben.

Na corticosteroïden

Wanneer verdere behandeling nodig is, krijgen thrombopoietische middelen een belangrijke plaats. Rituximab is een andere optie voor geselecteerde patiënten.

Nieuwe behandelcategorieën

Wanneer standaardopties niet passend zijn, kunnen afhankelijk van de situatie onder andere BTK-remmers, SYK-remmers of MMF worden overwogen.

Splenectomie

Een splenectomie kan bij geselecteerde patiënten worden overwogen, bijvoorbeeld na onvoldoende effect van meerdere behandelingen.

Let op: deze aanbevelingen zijn gericht op volwassen patiënten met primaire ITP en zijn niet automatisch toepasbaar op kinderen, zwangerschap of secundaire ITP.
20 · Onderzoek

Nieuwe behandelingen en onderzoek

ITP is een actief onderzoeksgebied. Nieuwe behandelingen proberen de afweer gerichter te beïnvloeden of de productie van bloedplaatjes te verbeteren.

TPO-gerichte behandelingen

Onderzoek blijft kijken naar manieren om de productie van bloedplaatjes langdurig te verbeteren.

BTK-remmers

Deze middelen beïnvloeden signalering in B-cellen en andere immuuncellen.

SYK-remmers

Deze middelen richten zich op een signaalroute die betrokken is bij immuunreacties.

FcRn-gerichte therapieën

Ook behandelingen die de afbraak van antistoffen beïnvloeden worden onderzocht.

Persoonlijke behandeling

Een belangrijk onderzoeksdoel is voorspellen welke behandeling bij welke patiënt het beste werkt.

Kwaliteit van leven

Onderzoek kijkt steeds vaker ook naar vermoeidheid, psychische belasting en dagelijks functioneren.

21 · Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over ITP

Nee. ITP is een immuungemedieerde aandoening van de bloedplaatjes en is geen vorm van kanker.

Nee. ITP zelf is niet besmettelijk.

Dat kan. Vooral bij kinderen kan herstel optreden. Het verloop verschilt echter sterk per persoon.

Nee. Bij sommige mensen kan zorgvuldig observeren voldoende zijn, afhankelijk van klachten en bloedingsrisico.

Het aantal bloedplaatjes is belangrijk, maar niet het enige. Bloedingen, leeftijd, andere aandoeningen, medicijnen, ingrepen en persoonlijke omstandigheden tellen mee.

Vaak wel. De veilige keuze hangt onder andere af van de bloedingsgeschiedenis en het risico op letsel.

Ja, zwangerschap is vaak mogelijk. Goede begeleiding door hematologie en obstetrie is belangrijk.

Ja. Wanneer ITP langer dan twaalf maanden aanhoudt, wordt de aandoening doorgaans chronisch genoemd.

Nee. Er is geen bewezen speciaal dieet dat ITP geneest. Een gevarieerde voeding is belangrijk.

Veel mensen kunnen blijven werken. Het hangt onder andere af van het soort werk en het individuele bloedingsrisico.

Ja. ITP kan na een periode van verbetering opnieuw actief worden.

Ernstige bloedingen zijn gelukkig ongewoon, maar kunnen voorkomen. Bij alarmsymptomen moet snel medische hulp worden gezocht.

Sommige mensen krijgen langdurige remissie. Bij anderen blijft ITP chronisch en is langdurige controle of behandeling nodig.

Ja. Ook medicijnen zonder recept en supplementen kunnen relevant zijn omdat sommige middelen invloed hebben op bloedingen.

22 · Steun

Steun en lotgenotencontact

Informatie helpt, maar contact met anderen helpt vaak net zo goed.

Contact met anderen die het kennen

ITP is zeldzaam. Veel mensen in je omgeving hebben er nog nooit van gehoord, wat het uitleggen vermoeiend kan maken.

Lotgenotencontact biedt herkenning en praktische tips van mensen die dezelfde vragen hebben gehad.

Voor naasten

Ook partners, ouders en kinderen maken zich zorgen. Bespreek samen wat je wilt dat ze weten, wat ze kunnen doen bij een bloeding en wanneer jij liever gewoon even geen patiënt bent.

ITP Patiëntenvereniging Nederland Informatie, belangenbehartiging en lotgenotencontact voor mensen met ITP. ITP Expertisenetwerk — voor patiënten Nederlandse informatie over ITP en waar het behandeld kan worden. Cyberpoli — bloedplaatjesaandoeningen Uitleg voor kinderen en jongeren, met de mogelijkheid vragen te stellen.
Psychische steun: blijvende spanning, somberheid of angst horen bij wat een chronische aandoening kan doen. Je huisarts kan meedenken over begeleiding, bijvoorbeeld via een praktijkondersteuner of psycholoog.
23 · Woordenlijst

Medische termen uitgelegd

Begrippen die je kunt tegenkomen in uitslagen, gesprekken en folders.

Trombocyt

Het medische woord voor bloedplaatje.

Trombocytopenie

Een tekort aan bloedplaatjes in het bloed.

Immuungemedieerd

Ontstaan door een reactie van het afweersysteem.

Primaire ITP

ITP zonder aanwijsbare onderliggende aandoening.

Secundaire ITP

ITP die samenhangt met een andere aandoening, infectie of medicijn.

Petechiën

Kleine puntvormige bloedinkjes in de huid, meestal rood of paars.

Purpura

Grotere paarse verkleuringen door bloeding onder de huid.

Hematoom

Een bloeduitstorting, in het dagelijks spraakgebruik een blauwe plek.

Volledig bloedbeeld

Bloedonderzoek waarbij alle bloedcellen worden geteld.

Bloeduitstrijkje

Beoordeling van bloedcellen onder de microscoop.

Hematoloog

Arts gespecialiseerd in bloed en bloedvormende organen.

Corticosteroïden

Ontstekingsremmende medicijnen die de afweerreactie remmen.

IVIG

Immunoglobulinen via een infuus, vaak gebruikt als snelle behandeling.

TPO-receptoragonist

Middel dat de aanmaak van bloedplaatjes stimuleert.

Splenectomie

Operatie waarbij de milt wordt verwijderd.

Remissie

Periode waarin de waarden verbeterd zijn en klachten afnemen.

Refractair

Situatie waarin de gebruikelijke behandelingen onvoldoende werken.

Respons

De mate waarin het lichaam op een behandeling reageert.

24 · Bronnen

Betrouwbare informatie

Gebruik voor medische beslissingen altijd betrouwbare bronnen en bespreek persoonlijke keuzes met je behandelaar.

American Society of Hematology — ITP Guidelines Internationale richtlijninformatie over ITP. ASH — ITP 2026 Update Samenvatting van de actuele richtlijnupdate. Hematologie Nederland — Ziekten en ziektebeelden Nederlandse patiënteninformatie. Hematologie Nederland — Wat is hematologie? Uitleg over bloed en hematologische aandoeningen. Hematologie Nederland — Diagnose en behandeling Informatie over onderzoek en behandeling. Hematologie Nederland — Studies benigne hematologie Informatie over onderzoek en studies. ITP bij kinderen — Nederlandse informatie Uitgebreide informatie over ITP bij kinderen.
Medische informatie verandert. Controleer daarom altijd de meest recente richtlijnen en bespreek persoonlijke behandelkeuzes met je arts of hematoloog.

Meer begrijpen geeft meer houvast.

ITP kan onzekerheid geven. Goede informatie helpt om gesprekken met je arts voor te bereiden en je eigen situatie beter te begrijpen.

Terug naar boven